Bronşit öksürükle birlikte gelen balgam genellikle şeffaftır. Eğer balgam sarı ve yeşil olarak geliyorsa bu bakteriyel enfeksiyona işaret eder.
Akut Bronşit: Hastalığın başlangıcında kuru ve ağrılı öksürük, az yapışkan balgam, sonraları sümüksü cerahatli (mukopurulent) balgam ile hafif ateş ve halsizlik görülür.
Kronik Bronşit: Bu çeşit bronşitte; havayollarını yağlayan bezler büyümüş, iç yüzlerinde bulunan tüyler görevini yapamaz olmuştur.
AKUT BRONŞİTİN BELİRTİLERİ
Geçmeyen kuru öksürük: Bronşitin neden olduğu öksürük bazı durumlarda kuru olmakla birlikte genellikle balgamla birlikte görülür. Bronşit öksürüğü yoğun ve şiddetlidir. Hastanın sık öksürmesi bir süre sonra göğüs bölgesinde ve kasılmalar nedeniyle karın kaslarında ağrıya yol açar. Nadir olarak görülse de öksürüğün şiddeti yüzünde kaburgaların zedelendiği ve hastanın bayıldığı durumlar yaşanmaktadır. Akut bronşite neden olan iltihaplanma tedavi edilse dahi kuru öksürük günlerce ya da haftalarca devam edebilir.
Hırıltılı Solunum: Akciğerlere hava giriş çıkışını sağlayan boruların (bronşlar) iltihap veya balgam nedeniyle daralması kişinin hırıltılı nefes alıp vermesine yol açar. Aynı nedenden ötürü nefes darlığı yaşanabilir.
Balgamın Rengi: Bronşit belirtilerinden biri olan balgam genellikle şeffaftır. Ancak sarı, sarımsı gri ve yeşil renkte olabilir. Çok nadir olarak kanlı olarak görülebilir. Daha çok kronik bronşitte görülen sarı, sarımsı gri ve yeşil balgam zatürree, akciğer apsesi, bronşektazinin bir belirtisi olabilir.
Diğer Belirtiler: Hasta öksürüğe ve enfeksiyona bağlı olarak halsiz düşebilir. Hafif ateş ve ara ara ürperme yaşanabilir. Bronşların dolu olması ve sürekli öksürük göğüs bölgesinde rahatsızlık hissine ve ağrıya yol açabilir.
KRONİK BRONŞİT BELİRTİLERİ
Yukarıdaki akut bronşit belirtilerine ek olarak kronik bronşitte öksürük aylarca (en az 3 ay) sürebilir ve genellikle her yıl tekrar eder. Öksürük sabahları, nemli havalarda ve kış aylarında artabilir.
NEDENLERİ
Akut bronşit çoğunlukla grip ve soğuk algınlığına da yol açan virüsler nedeniyle görülür. Viral ve bakteriyel akut bronşit bulaşıcıdır. Akut bronşit etkenleri, üst solunum yolu infeksiyonuna da yol açan virüslerdir.
Kronik bronşit ise sigara içenler ve sigara kullanmayan ancak dumanına maruz kalanlar arasında daha yaygındır. Ayrıca yoğun hava kirliliği olan bölgeler ve kimyasal maddelerle çalışılan fabrika çalışanlarında kronik bronşit vakası daha fazladır. Bulaşıcı olmayan kronik bronşit doğru zamanda tedavi edilmediği takdirde hayati tehlike yaratabilir.
TEDAVİSİ
Bronşit tedavisi için hastalarda görülen bulgulara yönelik semptomatik tedavi yapılır. Antipiretik ve aneljezikler, kodein veya dekstrometorfan içeren öksürük şurupları, mukolitikler ve antihistaminikler bronşitin semptomlarını gidermekte kullanılanılırlar.
Sigara içen hasta mutlaka sigaraya ara vermelidir bırakabiliyorsa bırakmalıdır. Bronşit tedavisinde antibiyotik kullanımı tartışmalıdır. Ateş, balgam ve öksürükte yarı gün azalma sağlamasına rağmen, yan etki, anti bakteriel dirençte artma, kısıtlı etkinlik ve maliyet gibi nedenlerle kullanımından kaçınılmaktadır.
Tedavi süresi hastalığın şiddetine göre 5-14 gündür. Ek olarak antiviral ilaçlar influenza için kullanılır. Enfeksiyonel akut bronşit tedavisinde ana amaç belirtilerin hafifletilerek hastanın olabildiğince rahat ettirilmesidir.
Eskiden akut bronşit tedavisinde kullanılan antibiyotikler günümüzde etkisi kaybetmiştir ve bakteriler antibiyotiklere dirençli hale geldiğinden antibiyotik tedavisi kullanılmamaktadır. Doktorunuz sadece gerekli gördüğü takdirde (örneğin kronik akciğer sorunu bulunan hastalarda) antibiyotik tedavisi önerebilir.
Bu nedenle kendi kendinize antibiyotik almanın bronşit tedavisine bir katkısı yoktur. Aksine bronşit belirtilerine ek olarak antibiyotiğin yan etkileriyle de uğraşmak zorunda kalabilirsiniz. Doktorunuz şiddetli öksürüğün neden olduğu kas ağrıları için reçeteli veya reçetesiz ağrı kesici önerebilir. Bronşit tedavisi boyunca su içmeniz son derece önemlidir.
Hastanın yeterince su içmesi balgamın yoğunluğunu azaltarak vücuttan atılmasını kolaylaştırır. Doktorunuz öksürüğü hafifletmek ve balgamın atılmasını kolaylaştırmak için şurup önerebilir. Kronik bronşit tedavisinde ise hastanın durumuna bağlı olarak solunum yollarını açan bronkodilatör ve iltihabı azaltıcı steroidler kullanılabilir. Kronik bronşit tedavisinde izlenecek yöntem ve ilaçlar hastadan hastaya değişebilmektedir.
Evde bronşit tedavisi için neler yapılabilir?
Öksürüğün şiddetlenmemesi için evin havasının kuru olmamasına dikkat edin. Bunun için bir hava nemlendirme cihazı kullanabilirsiniz. Hava nemlendirici yoksa tencerede su kaynatarak bir miktar buhar sağlayabilirsiniz. Kış aylarında ise kalorifer peteklerinin üstüne yarısına kadar su dolu kaseler koymak havanın nemlenmesini sağlayacaktır.
Bol bol su için ve sıvı tüketin. Günde en az 8 bardak su içmeye çalışın ve sıvı alımını çorba gibi yiyeceklerle destekleyin. Kahve, kola gibi kafeinli içecekler ve alkol vücuttaki su oranını azalttığından uzak durun. Vücudun virüsle savaşabilmesi için bağışıklık sisteminizi güçlü tutun.
Dinlenin ve her gün en az 8 saat uyuyun. Tedavi döneminde ağır fiziksel aktivitelerden kaçının. Sigara akciğerlerin baş düşmanıdır ve sadece akut bronşit tedavisi için değil çok daha ciddi bir sorun olan kronik bronşit ve KOAH gibi hastalıklardan korunmak için de bırakılmalıdır.
Soğuk hava bronşite bağlı öksürüğü şiddetlendirir. Bundan korunmak için dışarı çıktığınızda bir atkıyla veya maskeyle ağzınızı örtün.
Ağır parfüm kokusu, boya kokusu ve her türlü diğer güçlü kokular bronşit belirtilerini artırır. Bu tip kokuların yoğun olduğu ortamlarda mümkün olduğunca az durmaya çalışın. Öksürüğü azaltmak ve boğazı yumuşatmak için bitki çayı içebilirsiniz. Nane ve zencefil çaylarının öksürüğü hafifletici etkisi vardır. Bu sayede sıvı alımını artırabilirsiniz. Bir büyük kupaya 2 çay kaşığı bal ve 4-5 damla limon damlatarak yavaş yavaş içmek rahatlama sağlayabilir.
Kaynak: ajanslar
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder